LỤA XƯA VÀ NAY

Tơ lụa Việt Nam có những ưu điểm nổi trội, được thế giới nhìn nhận là một quốc gia có nghề tơ lụa trải qua hàng nghìn năm lịch sử, ngày nay còn lưu dấu ở nhiều vùng trồng dâu nuôi tằm, ươm tơ, dệt lụa nổi tiếng như làng Vạn Phúc (Hà Nội), Nha Xá (Hà Nam), Cổ Chất (Nam Định)...

Theo các tài liệu lịch sử, nghề trồng dâu nuôi tằm, dệt lụa có từ thời Hùng Vương. Từ tơ tằm người Việt đã dệt nên nhiều loại lụa tốt như: Trừu là lụa thô và to sợi; the là lụa nhẹ màu sáng; sa là lụa mỏng và trơn; lượt là lụa thưa và trơn; xuyến là lụa trơn dày hơn, màu sáng; nhiễu là lụa trơn, dày và bền; lãnh là lụa trơn, dày và nhuộm đen; đoạn cũng là một loại lãnh nhưng chất lượng tốt hơn; vóc là lụa bóng mịn có dệt hoa; văn là loại lụa có dệt hoa lớn, dày, chất lượng cao hơn và gấm là lụa cao cấp nhất...

Qua mỗi giai đoạn trang phục của người Việt Nam cũng có những bước thay đổi khác biệt. Cùng ngắm lại những bộ trang phục xưa và nay để thấy nét thú vị trong phong cách thời trang của của thời kỳ khác nhau như thế nào nhé!!!

Trang phục xưa:

Vạn vật đổi thay hàng ngày, loài người theo đó mà tiến hóa, trang phục của phụ nữ ta cũng biến cải theo gu thẩm mỹ mỗi thời kỳ.

“Đàn ông đóng khố đuôi lươn

Đàn bà mặc yếm hở lườn, mới xinh…”

“Khố đuôi lươn” là một tấm vải dùng quấn người để che dậy phần hạ hộ của nam giới, có đầu mút nhỏ dần giống như cái đuôi của con lươn, cốt ý để lộ ra cặp đùi mạnh khỏe của đàn ông. Yếm không che tới hông, sườn cốt ý để lộ cái đẹp của eo thon của nữ giới, như loại áo bà ba xẻ hông cao ngày nay. Đó là thời trang “mô đen” theo óc thẩm mỹ của thời xưa.

Thời cận đại có bài phong dao khác:

“Tháng Tám có chiếu vua ra.

Cấm quần không đáy, người ta ngại ngùng.

Không đi thì chợ không đông,

Đi thì mượn lấy quần chồng mà mang.

Không quần, dọn quán bán hàng,

Có quần ra đứng đầu làng xem vua”.

Đây là nói về việc chúa Nguyễn cai trị ở Đàng Trong, ra chiếu lệnh cấm phụ nữ mặc váy (quần xẻ ống) ra đường. Hoặc như câu:

“Cùng chung một giải sông đào

Nghệ An, Hà Tĩnh ào ào kéo lên

Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên.

Quảng Nam, Quảng Ngãi một miền kéo xuôi”.

Từ giữa thế kỷ 18 trở về trước. Chúa Nguyễn cai trị phần đầu từ Quảng Ngãi trở vô, gọi là Đàng Trong. Chúa Trịnh cai trị phần đất từ Hà Tĩnh, Nghệ An trở ra, gọi là Đàng Ngoài. Hai bên được phân ranh bởi sông Gianh, mỗi bên ở mỗi bờ. Như vậy, vì chiếu lệnh kể trên của chúa Nguyễn chỉ được thi hành kể từ Quảng Bình trở vô, nên chỉ phụ nữ ở phần đất này phải bỏ mặc váy (quần ống xẻ) và thay vào là mặc quần (hai ống). Còn ở phần đất từ Hà Tình, Nghệ An trở ra Đàng Ngoài, thuộc phần cai trị Chúa Trịnh, thì phụ nữ vẫn mặc váy.

Trang phục nay:

Trang phục thời nay không chỉ thể hiện bản chất của một con người mà nó còn là một sản phẩm của thời đại hiện nay. Vì vậy, bất kỳ trang phục ở thời điểm nào cũng phải mang giá trị truyển thống của thời điểm đó, cái đẹp hình thức và cái đẹp tinh thần luôn được đặt ra và cho đến ngày nay thì quan niệm này vẫn còn tồn tại và phát triển trong thời trang hiện đại.

Những năm trước đây, các nhà thiết kế luôn lấy ý tưởng từ những hoa văn có họa tiết của các dân tộc ở vùng cao hoặc lấy phom dáng từ các cô gái ấy để tạo ra các sản phẩm thời trang vừa mang tính hiện đại vừa mang được sắc thái dân tộc.

Hiện nay, theo sự nghiên cứu và tìm hiểu, ta thấy được đa số các bạn trẻ luôn chọn cho riêng mình một gu thời trang nhất định mà hiện nay các sản phẩm trong nước mặc dù còn giới hạn nhưng vẫn đáp ứng được cho nhu cầu này. Các nhà thiết kế khi nắm bắt được nhu cầu này nên cũng cho ra các sản phẩm có giá trị thời trang cao.

Các sản phẩm mang phong cách thời trang của phương Tây nhưng cũng hòa vào nét văn hóa truyền thống của nước nhà. Bên cạnh các kiểu dáng đa dạng với sự phát triển không ngừng của vòng quay thời trang màu sắc hiện nay, các nhà thiết kế có sự xen kẽ màu sắc cạnh nhau nhưng chỉ có các sản phẩm của nhà thiết kế, còn bên ngoài thị trường sẵn bán thì không có được.

Truyền thống về kiểu dáng và màu sắc vẫn là vốn quý trong việc khai thác và lựa chọn cách ăn mặc của thời trang hiện đại kết hợp với truyền thống là một nguyên tắc cơ bản của sự phát triển văn hóa nói chung và trong cách ăn mặc nói riêng mà mỗi con người hay mỗi thời đại đều có thể dựa vào đó mà phát triển những hình thức ăn mặc cũng như là các trang phục phong phú và đa dạng đưa con người đến cái đẹp hài hòa. Thời trang luôn quay theo đà phát triển của cuộc sống và tìm tòi khai thác những gì thuộc về truyền thống đã đưa.

Áo dài (nữ)

Như chúng ta đã biết, áo dài là trang phục truyền thống của nước ta đã có từ bao đời, cho đến nay vẫn được dùng như lễ phục. Người ta nói, áo dài hiện đại chúng ta biết đến ngày nay đã cách điệu và thay đổi rất nhiều so với áo dài ngày xưa. Thế nhưng ít ai biết được chúng thực sự khác biệt như thế nào? Ngày hôm nay, chúng mình cùng tìm hiểu lịch sử áo dài xưa và nay có gì khác biệt?

Áo dài truyền thống thời xưa được may bởi bốn khổ vải gọi là áo tứ thân, áo được ghép bởi năm khổ gọi là áo ngũ thân và nhiều loại áo được ghép từ sáu đến chín khổ vải. Tay áo dài được gọi là tay áo chẽn (hay còn gọi là tay búp) ôm sát vào cổ tay cùng với nét chủ đạo xanh ngọc dịu dàng e ấp, chất liệu nhẹ như mây, hiền như lúa, thơm như sen mùa hạ trong hồ nội đô. Chiếc quần may theo kiểu quần ống rộng bằng thứ vải đồng, chất đồng màu hay sa tanh trắng nâng đỡ tà áo và làm tăng sự mềm mại thướt tha cho bộ trang phục mượt mà duyên dáng, gợi vẻ đằm thắm đáng yêu.

Chiếc áo dài truyền thống xưa và cả chiếc áo dài cách tân được may bằng chất liệu truyền thống thường chỉ có một màu, hoặc có hoa văn chìm trong vải được đặt nổi bật trên nền của chiếc quần lụa trắng, tạo nên vẻ đẹp nền nã và rất sang trọng.

Nếu so sánh áo dài xưa và nay, chúng ta sẽ thấy chúng được thay đổi dần về kiểu dáng từ cổ áo, tà áo cho đến nút áo, tay áo, màu sắc cũng dần đa dạng hơn. Tuy nhiên đây đều là những thay đổi giúp áo dài trở nên hoàn thiện và thẩm mỹ hơn, cũng có phần hiện đại và phù hợp hơn với phái đẹp. Những cải tiến trong thiết kế áo dài được mọi người đón nhận bởi nó vẫn giữ được nét đẹp truyền thống Việt Nam. Vẫn là tà áo dài tôn vinh nét đẹp hình thể, phù hợp mọi dịp lễ tết của đất nước.

Về kiểu dáng: Cổ áo lúc cao, lúc thấp, lúc khoét hình vuông, hình thang, hình tròn, bầu dục… Vai áo: lúc bồng, lúc tròn, tay ngắn hoặc không có tay.

Ngày nay, nó được cải tiến thêu hoa lá, vẽ họa tiết hoa văn cho thêm đẹp, thêm phong phú…

Áo dài (Nam)

Áo dài xưa Áo dài nay

Áo dài nam truyền thống hay còn gọi là áo ngũ thân có cấu tạo gồm 2 thân trước và 2 thân sau, 1 thân con có chức năng trùm hết vai phải, ôm khít lấy vai và ngực bên phải, phần cổ đứng tròn ôm vừa vặn và phần tà được may dài qua gối. Bộ trang phục mang một màu vàng đồng với kiểu dáng đơn giản toát lên vẻ cổ kính, sang trọng. Phần chất liệu lụa mang lại cảm giác nhẹ nhàng nhưng vô cùng chỉnh chu.

Kết hợp phụ kiện mấn và quạt tạo nên vẻ đẹp trang nhã, lịch thiệp đại diện cho vẻ đẹp người đàn ông lúc bấy giờ.

Áo dài cách tân nam 2 tà cũng có 5 khuy cài từ cổ áo xuống cạnh sườn phải.

Phần tay áo của chiếc áo dài cách tân nam hiện đại thiết kế theo kiểu tay raglan, form tay vest nên rất đứng áo, khi áo lên form người nhìn người mặc cực nam tính, vạm vỡ.

Những hình ảnh thường phổ biến và hay xuất hiện với áo dài nam cách tân điển hình có thể kể đến là hình họa tiết rồng, chim, cò, cá chép hay các họa tiết cơ bản đặc trưng như chấm tròn, caro, chữ thư pháp,…

Áo Tấc – Áo Nhật Bình

Áo Tấc bao gồm một chiếc áo dài năm ô dài đến đầu gối, tay áo rộng, cài cúc bên phải và khoác ngoài áo lót trắng, quần trắng và quấn khăn quanh đầu.

Chiếc áo với hoạ tiết không quá cầu kì, màu sắc chủ đạo là màu tím mang lại cảm giác quyền lực và sang trọng. Cùng với đó là sự kết hợp với quần dài và chiếc khăn đầu đây là sự kết hợp hoàn hảo mang lại vẻ nam tính, mạnh mẽ và thanh lịch. Được NTK sử dụng chất liệu vải lụa mang lại cảm giác dễ chịu và thoải mái.

Áo Nhật Bình với hoạ tiết viền ngũ hành: xích, bạch, hoàng, ngọc lam, hoạ tiết thuê đoàn phượng, bát bửu thể hiện sự sang trọng và quyền lực của người phụ nữ ngày xưa. Với màu sắc chủ đạo là màu nâu đỏ tạo nên cảm giác an toàn và vẻ đẹp sang trọng. Điểm đặc biệt chiếc áo này được làm từ lụa mang lại cảm giác mềm mại và thanh thoát. Cuối cùng là kết hợp với chiếc mấn, tay cầm quạt tạo nên cảm giác quyền lực và không kém phần nữ tính dành cho phái nữ thời xưa

Áo Ngũ Thân – Áo Tứ Thân

Áo dài ngũ thân đã có mặt rất lâu đời nay từ thời chúa Nguyễn Phúc Khoát, được xem là tiền thân áo dài ngày nay. Người Huế gọi chiếc áo này là áo ngũ thân hay áo ngũ thể, với ý nghĩa tương truyền rằng năm thân áo tượng trưng cho đạo lý cao đẹp của con người. Sử dụng chất liệu lụa màu xanh cùng với kiềng cổ và khăn đội đầu đã tạo nên sự cổ kính và duyên dáng của người phụ nữ. Trải qua nhiều thời đại, chiếc áo dài ngũ thân cũng từng trải qua nhiều lần cách tân, nhưng chiếc áo đã trở về với nguyên bản và trở thành mốt hiện đại.

Nếu như người ta nhắc đến tà áo dài Huế như một sự kiêu sa, thướt tha, áo bà ba Nam Bộ giản dị, gần gũi thì áo tứ thân lại đặc trưng cho văn hóa nông thôn Bắc Bộ. Vẻ đẹp của áo tứ thân là kiểu dáng thiết kế gồm 2 vạt bốn tà, bên trong mặc chiếc yếm cổ hoặc yếm cánh nhạn xẻ sâu. Bốn tà áo của vạt trước, vạt sau tượng trưng cho “tứ thân phụ mẫu”. Điểm đặc biệt của chiếc áo này chính là không có cúc hay nút cài. Chất liệu của áo được làm từ lụa Vạn Phúc đem lại cảm giác mềm mại và mang lại sự thoải mái cho người mặc. Hình ảnh chiếc khăn mỏ quạ luôn đi liền kề với chiếc áo tứ thân. Từ đó, tạo nên vẻ đẹp của người phụ nữ đơn giản và trang nhã.

Áo Bà Ba (Nam) - Áo Bà Ba (Nữ)

Áo bà ba còn được gọi với tên khác là áo cánh, xuất hiện vào nửa đầu thế kỷ 19. Chiếc áo bà ba là trang phục đặc trưng đồng hành cùng người dân Nam Bộ từ bao đời nay. Với thiết kế áo bà ba màu da kết hợp với quần đen dài, chất liệu được sử dụng là lụa Tân Châu, một trong những làng nghề lụa nổi tiếng ở An Giang. Với kiểu dáng truyền thống kết hợp cùng chiếc khăn rằn và đôi guốc mộc giúp cho bộ trang phục toát lên được vẻ đẹp giản dị, mộc mạc, hiền hòa của người dân Nam Bộ Việt Nam

Chiếc áo bà ba đã gắn liền với hình ảnh của người phụ nữ Nam Bộ đôn hậu, mộc mạc, chất phác. Điểm đặc biệt của áo bà ba là không có cổ và được làm từ chất liệu lụa mềm mại kết hợp với chiếc quần lãnh đen dài cùng với chiếc nón lá đã tạo nên vẻ đẹp duyên dáng thướt tha mang đậm nét đặc trưng truyền thống rất riêng của con người vùng sông nước. Và vải lụa Lãnh Mỹ A cũng đã được NTK sử dụng để có thể thiết kế nên bộ trang phục bà ba đơn giản và dịu dàng.

Từ vốn quý cổ truyền, những tấm lụa đa sắc màu đang là những sản phẩm kết tinh của trời đất, thắm đượm công sức, tài hoa con người, tất cả cùng hòa quyện tạo nên những sắc thái văn hóa truyền thống thấm sâu trong tình cảm, trong lối ứng xử của mỗi con người Việt Nam.

Tìm kiếm Blog này

Sự kiện "Dáng Lụa"

LỤA XƯA VÀ NAY

Nhận xét

Đăng nhận xét

Bài đăng phổ biến từ blog này

LỤA VIỆT NAM Ở ĐÂU TRÊN THỊ TRƯỜNG THẾ GIỚI

CHUYỆN NGHỆ NHÂN ĐƯA “HỒN CỐT” LỤA VẠN PHÚC HỒI SINH

LỤA DUY XUYÊN